Get Adobe Flash player

Galeria 2D

 

 

Harpun kościany z Gniewina (opis: Krzysztof Kowalski, fot. Grzegorz Solecki)

 

Okoliczności odkrycia: w latach 80. XIX w., podczas wydobywania margla w okolicach Gniewina, pod warstwą torfu znaleziono kilka przedmiotów wykonanych z poroża i kości. Wśród nich odkryto jeden lub dwa harpuny. Wątpliwości co do liczby okazów wynikają z niewielkich różnic pomiędzy rysunkiem w pierwszej publikacji znaleziska, która ukazała się w 1889 r., a fotografiami zamieszczonymi w późniejszych opracowaniach z lat 20. i 30. XX w., już z pewnością przedstawiających zabytek zachowany w zbiorach szczecińskich.

Opis przedmiotu: harpun o długości 17,8 cm, z jednym dobrze wyodrębnionym zadziorem i z nasadą ściętą w klin, wykonany z kości śródstopia dorosłego zwierzęcia. Na zagładzonej powierzchni pozostały ślady po obróbce kości oraz nieregularne ryty, które nie tworzą czytelnego układu ornamentacyjnego. Okazy z pojedynczym zadziorem, odpowiadające numerowi 5 w podziale J.G.D Clarka, określane są, biorąc nazwę od przedmiotowego znaleziska, jako typ Gniewino. Chronologia: środkowa epoka kamienia (mezolit). Harpuny typu Gniewino występują na stanowiskach związanych z zespołami kompleksu maglemoskiego i datować je można od okresu borealnego do wczesnego okresu atlantyckiego.

 

 

Zachowany częściowo skarb przedmiotów brązowych z Mielenka (opis: Dorota Kozłowska-Skoczka, fot. Grzegorz Solecki)

 

Okoliczności odkrycia: naramienniki wraz z innymi przedmiotami z brązu zostały wyorane przez rolnika Krohna w 1899 r. Stanowią one część skarbu, w skład którego wchodziły także: fragment szpili typu lüneburskiego, fragment taśmy z brązu, obuch siekierki typu Kłodzisko, ułamek naszyjnika kołnierzowatego typu meklemburskiego oraz fragment wąskiej taśmy o przekroju daszkowatym.

Opis przedmiotu: a) para naramienników z tarczkami spiralnymi typu Czernice. Kabłąki zdobią grupy poprzecznych kresek oraz motywy jodełkowe, tarczki natomiast o średnicy 7,5–8,2 cm pokryte są tylko ukośnymi i poprzecznymi nacięciami; b) otwarta obręcz ze zwężonymi końcami, wykonana z grubego pręta. Średnica 8,5 cm. Chronologia: starsze okresy epoki brązu (1. poł. III okresu).

 

 

Naszyjnik brązowy z kolbowatymi zakończeniami z Długiego (opis: Bartłomiej Rogalski, fot. Grzegorz Solecki)

 

Okoliczności odkrycia: na przełomie lat 1932 i 1933 na gruntach wsi odkryto cmentarzysko, które dostarczyło znalezisk grobowych opublikowanych w krótkim komunikacie już w 1934 r., gdzie wymieniono zabytki zgłoszone przez lokalnego nauczyciela Karla Friedricha, w tym omawiany naszyjnik. Rok 1934 upłynął na próbach przekonania Emila Schalowa – właściciela pola, na którym znajdowało się cmentarzysko – by przekazał ów naszyjnik do muzeum, a także zgodził się na rozpoczęcie wykopalisk. Badania terenowe przeprowadzono jesienią 1934 r. i kontynuowano w 1935 r. Odkryto 70 grobów. Wyniki badań terenowych zostały szybko opublikowane przez H.J. Eggersa. Kolejne kampanie wykopaliskowe miały miejsce do 1939 r. Wyniki tych badań ogłoszono drukiem znacznie później, ponieważ dopiero w 1964 r.

Opis przedmiotu: naszyjnik o średnicy 15,3 cm wykonany z brązu, posiada zakończenia wyraźnie pogrubione, kielichowatego kształtu z zagłębieniami na końcach. Uwagę zwraca jego bogate i zróżnicowane zdobienie, które pokrywa tylko stronę zewnętrzną. Waga zabytku wynosi 270 g. Chronologia: młodszy okres przedrzymski.

 

 

Wyposażenia grobu szkieletowego z Sierosławia (opis: Henryk Machajewski, fot. Grzegorz Solecki)

 

Okoliczności odkrycia: przypadkowe odkrycie w latach 90. XIX w. Podczas wybierania piasku znaleziono grób szkieletowy nakryty brukiem kamiennym. Wyposażenie grobu stanowiły 2 naczynia brązowe, w tym jedno zachowane fragmentarycznie, 4 zapinki brązowe, szpila srebrna, igła brązowa, 2 brązowe okucia pasa. Zabytki przekazano do muzeum w Szczecinie. Z zespołu zaginęła jedna z zapinek (typu A.IV, s. 2, 75 wg O. Almgrena).

Opis przedmiotu: wczesny rondelek brązowy z okrągłym otworem w typologii importów rzymskich odpowiadający okazom typu E 140 wg Eggersa; szpila srebrna z ażurową główką odpowiadająca okazom grupy II/20 wg B. Beckmann; fragment igły brązowej z podłużnym oczkiem; brązowe silnie profilowane okucie końca pasa grupy I wg R. Madydy; brązowe złącze ogniwkowe składające się z kółka profilowanego oraz skuwki profilowanej, przytwierdzonej do pasa dwoma nitami; 2 egzemplarze tych samych zapinek brązowych silnie profilowanych z ażurową pochewką nawiązujące do typu A.IV, s. 1, 68 wg O. Almgrena; zapinka brązowa silnie profilowana z trąbkowatą główką nawiązująca do typu A.IV, s. 2, 75 wg O. Almgrena; taśmowata blacha brązowa, będąca fragmentem naczynia lub okucia rogu do picia.

Niemal cały zespół detali stroju zmarłego (zapinki, szpila, okucia pasa) stylistycznie nawiązuje do wytworów wywodzonych z Noricum i Panonii (A.IV, 68, okucia pasa) oraz dolnego Nadłabia (A.IV, 75, szpile), skąd w dobie napływu na teren Barbaricum importów tzw. fali słowackiej (tu: rondel typu E140) rozpowszechniły się w międzyrzeczu Łaby i Wisły. Zjawisko to jest dobrze udokumentowane na Pomorzu Zachodnim, co odzwierciedla dynamiczny rozwój kontaktów tego regionu z prowincjami rzymskimi. Chronologia: okres rzymski – poł. I w. n.e (faza B1b).

 

 

Skarb srebrny siekańcowy z Kani (opis: Agnieszka Kowalówka, fot. Grzegorz Solecki)

 

Okoliczności odkrycia: skarb srebrnych ozdób i monet (m.in. arabskich) ukryty w glinanym naczyniu został przypadkowo odkryty w 1847 r. w grobie megalitycznym (prawdopodobnie w miejscu położonym na wschód od wsi). Zawartość depozytu podzielono pomiędzy instytucje muzealne w Szczecinie i Berlinie. W zbiorach szczecińskich znajdują się obecnie jedynie ozdoby.

Opis przedmiotu: silnie rozdrobniony złom srebrny, wśród którego wyróżnić można następujące ozdoby: a) pierścionek o średnica 2,35 cm wykonany z drutu (brązowego?) okrągłego w przekroju; b) 3 ułamki płytek naszyjnika zdobione puncowanym motywem wklęsłych trójkątów z pseudoziarniną wewnątrz lub czworokątami; c) niewielki kabłączek skroniowy z esowatym uszkiem o średnicy zew. 1,5 cm (lekko zdeformowany); d) 5 fragmentów lunul (?) wykładanych filigranem i granulkami, z guzami pod uszkiem i na rogach; e) 38 fragmentów zausznic półkolistych z zawieszkami na łańcuszkach (romboidalnymi, owalnymi zdobionymi pseudofiligranem wykonanym w technice brakteatowej); f) ok. 100 ułamków blaszek srebrnych, w tym fragmenty kaptorg zdobionych filigranem, granulkami, guzami, motywami zoomorficznymi; g) ok. 10 fragmentów zausznic/kolczyków, w tym typu Ochle, Świątki, półkolistej z główkami zwierząt, krzyżowatej (?); h) 4 ułamki paciorków malinowatych i owalnych; i) pogięty drut brązowy/miedziany; j) złom srebrny. Waga depozytu 70,9 g. Chronologia: wczesne średniowiecze (X w.).